Vertriebsbüro in Frankreich

Ne jetojmë në këmbën e Larzac-ut prej më shumë se 20 vjetësh.
Që nga viti 2010, kemi pasur zyrën tonë 'direktemang' pikërisht aty lart.

'LARZACI' ishte një legjendë në vitet 1970, i lidhur me një rajon largësia dhe egërsia e të cilit janë më të krahasueshme me Albën Svebe. Megjithatë, duke qenë se në Larzac nuk jetojnë suabë – vetëm francezë në rrezik revolucioni – historia e tij nuk mund të krahasohet me një shaka suabe; përkundrazi, në vitin 1999, historia e tij u bë një realitet serioz me çmontimin e një McDonald's në Millau.

Në një lartësi prej gati 800 metrash, Larzaku është një nga shumë platoet në jugperëndim të Francës, rreth 3 orë me makinë nga Barcelona. Këtu fillon shqiptimi karakteristik i 'R'-së spanjolle. Në maj, orkide mahnitëse lulëzojnë përgjatë rrugëve dhe në kullota të gurta, dhe këtu vjen djathi i famshëm Roquefort.
Ditët e mjegullta të nëntorit në mes të verës nuk janë të rralla. Ashtu si as qielli i kthjellët blu në një shkurt të kokëfortë. Muret e shiut që formohen brenda pak sekondash mund të largojnë një valë të nxehtësisë së mesverës që ka zgjatur për ditë me radhë. Më shpejt se sa mund ta imagjinoni, një shi i imët kthehet në dëborë dhe, në një çast, edhe delet jashtë zyrës rrëshqasin mbi akullin e zi.

Njerëzit këtu janë një racë më vete: të rezervuar, krenarë dhe punëtorë. Në të kaluarën, fëmijët e talentuar shkonin në seminari në Rodez, ndërsa të tjerët, si gjithmonë, ndiqnin traditën familjare – qoftë si bari, punëtorë ferme, në bodrumet e Roquefortit apo, nëse duhej, si të papërgjegjshëm në 'Grande Café' ose 'Chez Albain'.

Sot, gjithçka duket pak më ndryshe. Ndoshta dikush mund të gjejë një punë në Viaduktin e Millau, në industrinë e turizmit, ose 'diçka tjetër gjithsesi' në Roquefort.
Vetëm një gjë mbetet e njëjtë: në fund të fundit, të gjithë janë të lumtur kur fëmijët dhe nipërit e tyre kanë gjetur punë në Parisin e largët, duke i dhënë kështu fund vështirësive të jetës në departamentin e shkretë dhe të varfër të Aveyron-it (të paktën për familjen e tyre). Si një shënim anësor, është interesante të dimë se një pjesë e madhe e bistrove pariziane drejtohen nga 'emigrantë' nga Aveyron. Kuzhina lokale rajonale gëzon një reputacion të shkëlqyer, pasi fshati kryesisht i paprekur ofron thelbësoret e jetës që tani janë bërë një luks: kërpudha porcini, kastanjet, djathi dele, qengji, manaferra të egra dhe mish i egër.

Platoja është fshirë krejtësisht nga erërat për shekuj me radhë. Nuk ka pemë, vetëm shkurre të ulëta. Për pasojë, nuk ka as tokë pjellore, vetëm tokë gurore. Asgjë nuk ofron strehë; asgjë nuk është e mbrojtur. Era fishkëllon pranë veshëve tanë, sjell lot në sytë tanë dhe i shtyn të gjitha qeniet e gjalla drejt hambareve dhe shtëpive.

Kur qeveria franceze kërkonte vende për ushtrime ushtarake në vitet 1970, Larzaci u shfaq shpejt në mendje. Ishte një rajon i shkretë ku pronësia e tokës shpesh i përkiste vetëm fëmijëve dhe nipërve që jetonin larg, në qytete të largëta. Bujqit vendas mezi po mbijetonin, të varur nga fabrikat e mëdha të industrisë së Roquefortit.
Kështu e shikonin atë gjë protestuesit e asaj kohe.
Tridhjetë vjet më vonë, vizioni i tyre për bujqësi vendore të pavarur shihet në terren dhe 'është në dispozicion për t'u blerë' në dyqanet organike. Por për këtë më vonë.

Siç ndodh shpesh në jetë, edhe atëherë kishte disa fermerë që nuk ishin të gatshëm të toleronin zgjerimin e zonës ushtarake ekzistuese. Plani i qeverisë parashikonte që i gjithë Larzaci të bëhej një zonë ushtarake e kufizuar. Nuk do të ishte më e mundur të kalosh përmes 'kampit të stërvitjes për vdekje' ('champ d'entraînement pour la mort'), por do të duhej të 'shëtisje' rreth tij në një distancë të konsiderueshme.
Por kjo nuk ishte shqetësimi më i madh; shumë më keq ishte realizimi se një zonë natyrale do të kthehej në një zonë lufte.

Para se banorët e fshatit La Cavalerie dhe pjesa tjetër e popullsisë lokale të kuptonin çfarë po ndodhte, Parisi tashmë kishte blerë një sasi të konsiderueshme toke dhe ishte bërë pronar kryesor i një mjedisi natyror të paprekur. Jo, megjithatë, për ta ruajtur atë, por për ta kthyer në një zonë lufte.

Në vitin 1971 filloi mobilizimi legjendar, një vazhdim i lëvizjes së '68-ës. Qindra njerëz u mblodhën në Larzac, kaluan natën në tenda, krijuan një fshat proteste dhe okupuan tokën. Njerëzit qëndruan sa kohë u lejonin paratë ose leja e pushimeve, dhe disa mbetën derisa rezistenca u konsolidua plotësisht. Në Gjermani, ne morëm pjesë me entuziazëm në demonstratat për një 'Larzac të lirë'. Bërthama e fortë – udhëtarët e Larzac-ut – na mbajtën të informuar në mbrëmje të rregullta informuese.
Unë vetë isha pikërisht në mes të ngjarjes, në atë kohë në Heidelberg, megjithatë (për të qenë i sinqertë) nuk e dija me të vërtetë se ku ndodhej Larzaci. Në botën ku jetonim atëherë, jugu i Francës dukej si një aventurë e largët.
Për ndjekës si unë, fati duket se kishte një plan më radikal. Dhe kështu përfundova këtu, me shumë gjasa si mbetja e fundit e iniciativës së Heidelbergut 'Për një Larzac të Lirë'.
Në përputhje me moton e Larzac-ut 'Për një jetë të lirë', kemi qenë të zënë për vite me radhë, duke investuar një sasi të madhe besimi dhe pune të palodhur për të ndërtuar një ekzistencë të pavarur, dhe kemi arritur të bëjmë hapin drejt lirisë në këtë peizazh të veçantë me historinë e tij kokëfortë.

Por ne nuk jemi të vetmit – sepse historia vazhdon:
deri në kohën kur projekti i zgjerimit të kampit ushtarak u braktis në vitin 1981, shteti francez kishte blerë 6,300 hektarë tokë, të shpërndarë në 12 komuna. Ndërkohë – pas 10 vjetësh konflikt – shumë nga demonstruesit dhe aktivistët në Larzac u vendosën atje, gjetën punë në Millau (si Michèle Vincent si drejtoreshë e bibliotekës komunale), themeluan një kooperativë djathi me shokët e tyre të fushatës (si André Parentie, djathi i të cilit nga delet shitet si specialitet në dyqanet organike gjermane), ose madje ndoqën karriera në politikën evropiane (si José Bové).
Së bashku me fermerët që kishin marrë pjesë në rezistencë dhe pushtuesit (ose më saktë, zaptuesit e fermës) të tokës së blerë nga ushtria, u krijua një kompani menaxhimi (SCTL). Kjo ndodhi pas një lufte të ashpër me Ministrinë e Mbrojtjes dhe u miratua për një afat të caktuar prej 30 vjetësh. Ky afat skadoi në vitin 2013 dhe u zgjat më tej falë 'Larzacianëve' që janë ende aktivë: 'shfaqja vazhdon' dhe Larzaci mbetet një shembull kryesor i rivitalizimit dhe ruajtjes së një zone unike fshati.
(Edhe pse ky vend idilik ndodhet pikërisht pranë Viaduktit high-tech të Millaut, ndahet në mes nga një autostradë dhe është i mbushur me turistë.) Bujq të rinj mund të marrin me qira një fermë dhe ta menaxhojnë derisa të dalin në pension. Pas kësaj, një zgjidhje për kohën e ardhshme do të gjendet në bashkëpunim me komitetin ekzekutiv të 85 bashkëpunëtorëve. Po ashtu po bëhen përpjekje për ta zgjidhur këtë çështje.

Qëllimi i organizatës së dytë (GFA), e cila lindi nga lëvizja e protestës, ishte të blinte tokë për ta 'rrëmbyer nga hunda e ushtrisë'. Toka blihet ende në mënyrë të rregullt (1,200 hektarë deri më sot). Kjo u jep fermerëve të tjerë mundësinë të vendosen në Larzac pa asnjë investim financiar të tyre, por edhe pa zotëruar tokën, pasi çdo blerje e re i përket gjithashtu komunitetit.

Shumë nga fermat tani janë kthyer në prodhim organik. Ne vizituam në vitin 1993, së bashku me Hermann Beer dhe Bruno Schilcher, qumështoren e djathit 'Bergers du Larzac', e cila i përket shoqatës, dhe vendosëm themelin për një bashkëpunim të mëvonshëm. Sot, qumështoria e djathit është fqinjja jonë e afërt.

Jeta në Larzac është zbehur disi; aktivistët e Heidelbergut të asaj kohe mund të jenë tërhequr ose emigruar.
Ajo që mbetet është një mënyrë jetese që ka hyrë në shekullin e 21-të. Zgjerimi u ndal, dhe pjesa tjetër e Larzac-ut iu la vendasve dhe protestuesve. Kampi ushtarak tani është një kamp trajnimi ushtarak evropian. Ndonjëherë atje ende bëhen të shtëna, ose ngrihen sinjale ndriçuese natën. Ne vendasit, për shembull, mund të marrim pjesë në kurse sportive në kampin vetë.
Ne bashkëjetojmë në mënyrë harmonike.
Projekti i drejtuar nga vetë aktivistët anti-ushtarakë më ka prekur thellë, sepse ai po lulëzon, duke krijuar një cilësi të mirë jetese dhe vende pune.
Pa e kuptuar aktivistët e mëparshëm gjermanë të Larzac-ut, ata blejnë frutat dhe djathin nga ditët e tyre të protestës në dyqanin organik, duke mbështetur kështu projektin e rinisë së tyre në një mënyrë mjaft të vjetër.
Të dish këtë mund të na bëjë disa prej nesh të ndjehemi të kënaqur dhe të lumtur, dhe ky është gjithashtu qëllimi i këtij shkrimi të shkruar nga një shitës djathi në Larzac.